Men zegt weleens dat ze zich ‘uit balans voelen’, of dat ‘het draait om de balans.’ Wat betekent het nou eigenlijk om in balans te leven?

Ons dag- en nachtritme is een mooi voorbeeld van een leven in balans. Overdag zijn we bezig met werk, school, afspraken, dingen regelen, verzorgen en nog meer van dat. Kortom, we zijn bewust actief bezig. ‘s Nachts liggen we bewusteloos in bed. Ik zeg bewust bewusteloos, omdat we niet bij bewustzijn zijn als we slapen. Hoewel we er ons niet bewust van zijn, zijn ons lichaam en brein bezig met uitrusten en herstelwerkzaamheden van de dag.

Na inspanning volgt ontspanning. Als je aan het sporten bent, dan wordt je lichaam vanzelf moe en heeft het rust nodig. Op mentaal niveau geldt dit ook: als je je hebt geconcentreerd op het lezen van een complex artikel, of je bent op zoek geweest naar een oplossing voor een ingewikkeld probleem, dan merk je dat je concentratie daarna afneemt. Je brein heeft dan ook rust nodig. Zelfs als je aan persoonlijke ontwikkeling doet, heeft je geest af en toe rust nodig van al die interne processen die gaande zijn.

In balans…

… qua stress

Een beetje stress is niet erg. Stress zorgt ervoor dat we dingen gedaan krijgen, dat we actie ondernemen en dat we deadlines op werk kunnen halen. Het is wel belangrijk dat we tijd nemen om te ontspannen na de stress, anders wordt het een chronisch probleem en raken we oververmoeid. Stress an sich is niet het probleem, maar het gebrek aan voldoende rust en herstel is dat wel. 

… qua voeding 

Er zijn momenten dat je voeding ‘uit balans’ is. Bijvoorbeeld als je ziek bent (geweest), of veel feestdagen achter elkaar hebt, aan het emotie-eten bent, of omdat je op vakantie bent geweest. Hierbij zijn de voedingskeuzes minder voedzaam geweest, omdat je bijvoorbeeld minder groente en fruit hebt gegeten en veel suiker-of vetrijk voedsel of alcoholische dranken hebt genuttigd. Hier is op zijn tijd niets mis mee.

Echter denken veel mensen dat ze na zo’n periode op dieet moeten en minder moeten eten voor de balans. Ik snap dit, maar als leefstijlcoach zou ik adviseren om na zo’n periode vooral te kijken naar wát je eet. Als je je te buiten bent gegaan aan eten dat minder voedzaam is, let daarna dan extra op het nuttigen van voedzame etenswaren. Drink water of kruidenthee in plaats van fris of alcohol. Eet meer noten, groente en fruit in plaats van chips en chocolade. Of doe én én, zodat je lichaam in ieder geval de voedingsstoffen binnenkrijgt dat het nodig heeft. In mijn ogen is jezelf uithongeren geen onderdeel van een gebalanceerd dieet. Dit geeft stress. Het eten van voeding dat je lichaam en brein nodig hebben om goed te kunnen functioneren, is wel gebalanceerd. Dit geeft ons lichaam ontspanning.

… qua beweging

Het hangt heel erg af van je stressniveau in hoeverre beweging in balans is. Sporten is namelijk het gecontroleerd toepassen van stress: het stresshormoon cortisol komt vrij. Hiervan willen we niet teveel aanmaken, omdat het nadelige effecten heeft op de spiermassa en mentale gesteldheid. Als jij fit, gezond, uitgerust en blij bent, dan kan je best meerdere keren per week trainen, zolang je maar voldoende herstelt naderhand. Direct na een training stretchen of ademhalingsoefeningen doen zorgen ervoor dat je zenuwstelsel weer tot rust komt. Thuis aangekomen chillen of wandelen helpen ook.

Als je overspannen of bijna burn-out bent, dan heeft je zenuwstelsel geen extra prikkels nodig in de vorm van fysieke belasting. In dat geval is het beter om rustig te bewegen, zoals wandelen, fietsen of rustige yoga. 

Na een stressvolle dag is het heerlijk om stoom af te blazen door te gaan sporten. Door het sporten komen er allerlei happy hormones vrij waardoor we ons beter gaan voelen. Maar merk je dat je na het sporten nog steeds gestrest (of meer gestrest) of niet te genieten bent, dan is dat een signaal dat je rustiger aan mag doen en meer mag ontspannen.

… qua plezier

Er zijn mensen die het als levensdoel hebben gemaakt om zoveel mogelijk plezier te maken. Ergens vind ik dit een mooi streven, want het leven is niet vanzelfsprekend en dus mogen we ervan genieten en de wereld ontdekken. Plezier zit in veel dingen, zoals reizen naar verre bestemmingen, feestjes en festivals bezoeken, nieuwe mensen ontmoeten, films kijken, nieuwe smaken proeven, boeken lezen, picknicken met vrienden, katten aaien, meedoen aan een sportwedstrijd, nieuwe vaardigheden leren en random observaties (zo keek ik net uit het raam en zag ik een jongen op een eenwieler langsfietsen) of de natuur/mensen observeren (zo zag ik tijdens mijn wandeling een man van zijn fiets afstappen om een meerkoet te helpen met veilig oversteken over een fietspad. Hoe cute!) 

Hoewel er overal plezier in te herkennen is, is het leven niet alleen maar mooi. We kennen ook tijden van verdriet, schuldgevoel, woede, machteloosheid, eenzaamheid en depressie. Die emoties horen er ook bij. Ze geven kleur aan het leven. Ze voelen als lows, maar maken de highs higher. Heb je echt geleefd als je jezelf niet hebt toegestaan om de donkere kanten van het leven te ervaren en zelfs te omarmen? Als je negatieve emoties uit de weg gaat, dan ga je een deel van jezelf uit de weg. We zijn donker én licht. 

… qua sociale activiteiten

Als je net als ik ambivert (ongeveer evenveel extravert als introvert) bent, dan heb je tijd voor jezelf nodig na een periode met anderen te zijn geweest. Als ik met een grote groep ben, dan slurpt dat energie. De gesprekken, dynamieken, het aanstaan en de daarbij (on)bewuste gevoelens zorgen ervoor dat de sociale batterij leeg gaat. Dat is niet erg, zolang je ervoor zorgt dat je erna kunt opladen. Wandelen in stilte, op de bank met een boek, slapen, thee drinken zonder afleiding, een aflevering van een serie kijken en zelfs een beetje doelloos scrollen op je telefoon zijn dan momenten waarin je snel kunt opladen. Je komt dan weer in je eigen energie in plaats van in de collectieve energie. Back to balance 🙂

… qua werk

Leven we om te werken, of werken we om te leven? Werk kan je intellectueel uitdagen. Door te werken kan je het gevoel hebben nuttig te zijn en iets bij te dragen aan de maatschappij. Met werk kunnen we anderen helpen, (wereld)problemen oplossen, nieuwe dingen bedenken, creatief zijn, carrière maken en het gevoel hebben ergens aan te bouwen en te blijven ontwikkelen.

Maar wat als je werk niet meer los kan laten? Onze werk-privébalans loopt tegenwoordig steeds meer in elkaar over. We werken thuis, dus het werk bevindt zich thuis. We hebben een smartphone, dus kunnen altijd bereikbaar zijn voor onze collega’s en klanten. Werkgevers zijn flexibel qua werktijden, en dus zijn werknemers dat ook. Er is geen regel over hoeveel tijd je werk in beslag mag nemen, dus hoe zorg je er dan voor dat je werk en privé in balans zijn met elkaar? Hierbij een aantal tips:

• Neem voldoende pauze gedurende de werkdag. Een overvolle agenda? Zorg ervoor dat je tijdens de lunchpauze tijd neemt voor jezelf. Geen tijd om een half uur ongestoord te lunchen? Kijk dan of je 5 minuten tussen twee meetings in kunt decompressen.
• Zeg je ‘ja’ tegen het een, dan zeg je ‘nee’ tegen het ander. Stel vast wat jouw prioriteit heeft, zodat je randzaken kunt laten liggen of kunt oppakken zodra je daar tijd voor hebt.
• Laat je perfectionisme los. Goed genoeg is goed!
• Vraag om hulp. Je hoeft niet alles alleen te doen. Heb je het te druk met werk, waardoor je laat thuis bent? Misschien heb je thuis iemand die alvast voor het eten kan zorgen. Of je laat je uitnodigen bij je ouders/vrienden, zodat je een avondje niet zelf hoeft te koken.

Welk gebied mag van jou op dit moment meer gebalanceerd zijn? En wanneer voel jij je het meest in balans?

Liefs van Mindy